İnceleme: Banished

Merhaba, bugün, popüler olan bir başka bağımsız yapım olan Banished isimli şehir kurma temalı simülasyon oyunundan bahsedeceğim. Banished, 18 Şubat 2014 tarihinde çıkışını yaptı ve şu an için Steam’de 27 bin incelemesi bulunuyor; bu incelemelere baktığımızda oyunu beğenen ve öneren kişi sayısı, 27 bin incelemenin yüzde 89’unu oluşturuyor. Fakat 27 bin incelemenin veya yüzde 89 gibi bir oranın pek bir şey ifade etmediğini söylemeliyim. Çünkü her ne kadar oyunu satın alan her 10 kişiden 9’u bu oyunu beğenmiş ve tavsiye ediyor olsa da, Banished‘in toplam satış rakamları 1 milyonun üzerine çıkmış durumda. Bir bağımsız yapımın 1 milyon satışın üzerine çıkması ve 2 milyon barajını da aşmaya doğru gitmesi az görülen bir şey ve ayrıca takdir etmemiz gerekir.

Peki, oyunun ne kadar beğenildiğini ve ne kadar başarılı olduğunu sizlere anlatabildiysem, sıra Banished hakkında bildiğim tüm her şeyi önünüze dökmekte. Yukarıda da bahsettiğim gibi Banished, bir şehir kurma simülasyonu. Ayrıca kullanıcıların bir etiketi de oldukça sık kullandığını gördüm: “koloni simülatörü”. Banished, standart şehir kurma oyunlarından farklı olarak sizi şehir hayatından, aşırı düşünmekten ve en önemlisi paradan kurtarıyor. Oyunda para yok, trafik derdi yok, şehir planlamasını da aşırı derecede düşünmeniz gerekmiyor. 

Banished, hayatına yeniden ve yepyeni bir yerde tekrardan başlamayı isteyen bir grup insanı konu alıyor. Yani, oyunun başlangıcında yönetmeye başlayacağımız insanlar tam da bu insanlar. Hayatlarında yeni bir sayfa açmak isteyen ve her şeyden uzak bir şekilde, sıfırdan yeni bir başlangıç yapan insanlar. Banished‘i şehir kurma simülasyonu yerine köy kurma simülasyonu olarak söylesek de yanılmış olmayız. Banished, temelde, çok basit anlatımıyla bir köy kurma ve insanların hayatlarına devam edebilmelerini sağlama oyunu. Diğer şehir kurma simülasyonlarında bir kasabadan büyük bir şehre doğru yol alıyorken, Banished‘de ise köyümüzü mantıklı ve stratejik bir şekilde yönetmeye, aynı zamanda da büyütmeye çalışıyoruz.

Oyunun kendisinden, içinden bahsetmeye geldi sıra. Banished, yine yukarıda bahsettiğim gibi sizi parayla hiçbir şekilde muhatap etmiyor. Çünkü zaten küçücük, ortalama 50 kişinin yaşadığı bir köyde -ki adı üstünde, küçük bir köy- niye paraya ihtiyacınız olsun ki? Oyunda para ile bir şeyler satın alamıyor, bir şeyler satamıyor veya köyde çalışanlara maaş ödemiyorsunuz, aynı şekilde onlardan da bir vergi alma durumunuz da olmuyor. Banished‘de tüm herkes köy için çalışıyor, yeri gelince her işi yapıyor ve günün sonunu öyle ya da böyle getirmeye çalışıyorlar. Çünkü bir yandan inşaatlara başlamak için odun, taş ve demir toplarken, bir yandan da birkaç tarlaya bir şeyler ekmeli ve köylülerden birkaçını çiftçi olarak görevlendirmelisiniz. Nüfusun artması için her çifte bir ev yapmaya çalışırken, onlara yeterli düzeyde yiyeceği de verebileceğinizden emin olmalısınız. Eğer yeteri kadar yiyeceğiniz, hatta yakacak çıra bile yoksa nüfus artışını birkaç dönemliğine frenlemeniz gerekebilir.

Banished‘de yiyecek üretmek için tarlalar veya meyve bahçeleri kurabilirsiniz. Bunların yanında balıkçı kulübeleri ile tüm mevsimlerde balık tutabilirsiniz. Ayrıca ağaçların altında çıkan mantar ve diğer yenilebilir besinleri de toplamak için bir “gatherer” (bunu nasıl çevirebileceğimi bilmiyorum, çeviriden denediğimde “tarım işçisi” çıktı ama net karşılığı değil. buna daha çok toplayıcı diyebiliriz, çünkü görevi ormanlık alanlarda yer alan besinleri toplamak ve köye ekstra yiyecek sağlamak.) atayabiliyorsunuz. Yeteri kadar malzemeniz varsa küçük bir liman (liman doğru kelime mi bilmiyorum) kurabilir ve ticaret yapmak için diğer köylerden (ki bu köylere başka türlü erişemiyorsunuz) birilerinin gelmesini bekleyebilirsiniz. Çünkü gelen kişiden takas yaparak besilik hayvan, tohum gibi şeyler satın alabilirsiniz. Satın aldığınız hayvanları ise besleyebilir, büyütebilir, isterseniz de kesebilir ve etleri ile derilerinden yararlanabilirsiniz. Ayrıca avcılık yaparak da geyikleri avlayabilir, etlerini ve derilerini kullanabilirsiniz.

Deriden bahsetmişken hemen köyün ısınma ve kıyafet durumlarından da bahsedeyim. Köylüler ısınmak için çıraya ihtiyaç duyuyor ve bunu üretmek için gerekli binayı inşa edip, bir “woodcutter” (direkt olarak oduncu denilebilir, hazır odunları kesiyor ve yakacak odun, çıra haline getiriyor) atamamız gerekiyor. Böylece “oduncu” olan köylü, köyümüzün deposundaki -belirli miktardaki, siz belirliyorsunuz- odunları alıyor ve keserek çıra haline getiriyor. Kıyafet yapmak için ise deriye ihtiyaç duyuyorsunuz ve mantıken her doğan kişiye bir kıyafet düşmesi gerekiyor. Köylüler üzerindeki kıyafetleri değiştiriyor mu, bunu gerçekten hiç fark etmedim diyebilirim. Kıyafet üretmek için ise “tailor” (terzi) binası yapmanız ve yine bir kişiyi terzi olarak görevlendirmeniz gerekiyor. Sonrasında avcılık yaparak veya beslediğiniz hayvanlardan elde ettiğiniz yün ya da deriler ile yeni kıyafetler üretebilirsiniz.

Araya bir şey sıkıştırmak istiyorum; oyunda yol yapmanız -bana göre- çok önemli. İlk başlarda küçük, 30 kişilik bir köyü yönetirken pek ihtiyacınız olmuyor gibi görünebilir fakat nüfus arttıkça ve köylülerin yürümesi gereken mesafeler de arttıkça yollar bir hayli önemli oluyor. Yol konusunda iki seçeneğiniz bulunuyor. İsterseniz hiçbir şey harcamayacak topraktan bir yol yapabilirsiniz. Toprak yollar köylülerin yürüyüş hızını yüzde 17 oranında artırıyor. Eğer yeterli kaynaklara sahipseniz ve yeterince büyük bir köy olduysanız da artık yollarınızı topraktan değil, taştan yapmanız gerekiyor. Taş yollar yürüyüş hızını yüzde 37 oranında artırıyor, fakat toprak yol gibi malzemesiz yapılması mümkün değil. Her bir blok için bir adet taş harcamak zorundasınız. Yoğun kullanılan veya uzun olan bir yol için taş yolu tercih etmenizi şiddetle öneriyorum.

Hizmet binalarına geldiğimizde ise; kilise, hastane, mezarlık, okul ve belediye binası yapabiliyoruz. Kilise diğer yapılara göre büyük sayılabilecek, yer kaplayan bir bina. Ayrıca kiliseye katılan her vatandaşın mutluluk seviyesi gözle görülür oranda artıyor. Köylülerin kiliseye katılması için bir şey yapmanıza gerek yok, kilise kapasitesini doldurana kadar her köylüyü otomatik olarak kabul ediyor; yani köylüler kiliseye otomatik katılıyor. Hastaneyi ve mezarlığı açıklamaya gerek duymuyorum. Fakat şunu belirtmeliyim, mezarlık için bir kişiyi görevlendirmenize gerek olmuyor. Okul ise oldukça ileri seviyedeki köyler için gerekli. Normalde 10 yaşına gelen her kişi otomatik olarak işçi (laborer) oluyor ve çalışmaya hazır hale geliyor. Aynı şekilde henüz 10 yaşındayken eve çıkabiliyor ve eğer bir çifti varsa çocuk sahibi bile olabiliyor. Fakat eğer okul yaparsanız ve eğitim seviyenizi artırmak isterseniz bu işler biraz değişiyor. Çünkü okul, 10 yaşına gelen her çocuğu öğrenci olarak bünyesine katıyor ve 18 yaşına gelene kadar onu eğitiyor. Okulun kapasitesi dolu olduğu için 10 yaşına basan fakat öğrenci olamayan bir çocuğu maalesef yeni bir okul inşa edip öğrenci yapamıyorsunuz, işçi olarak çalışmaya devam ediyor. Okul iş gücüne acilen ihtiyaç duymayan ve belirli seviyeye gelmiş, kendi yağında kavrulabilen hatta ve hatta yiyecek, yakacak gibi temel malzemelere satacak kadar fazla düzeyde sahip olan köyler için uygun. Çünkü eğer yeterli nüfusunuz yoksa çocukların 18 yaşına gelmesini beklemeniz oldukça problem çıkaracaktır ve işlerinizi sekteye uğratacaktır. Belediye binası ise şehrinizde yer alan tüm depolarda ne yer aldığını ortak bir tabloda gösteriyor, mülteci geldiğinde onları kabul etmeyi veya reddetmeyi sağlıyor, ölüm ve doğum oranlarını gösteriyor ve -bana göre- en önemlisi her malzemeyi son bir yılda ne kadar kullandığınızı ve ne kadar ürettiğinizi gösteriyor. Planlama yapmanızda, açlık yaşanacak mı yoksa yemek artacak mı gibi dertlerden kurtulmada, erkenden önlemler almanızda oldukça yardımcı oluyor.

Banished, hakkında bunun en az 3 katı yazı yazılabilecek, her şeyiyle muazzam bir yapım. Aşağıdaki bağlantı üzerinden Banished‘i Steam üzerinden satın alabilirsiniz. Üzülerek söylüyorum ki Banished Türkçe dil desteğine sahip değil, fakat ekstra mod desteğiyle hem Banished Türkçe yama ekleyebilir, hem de köyünüzdeki birçok problemi halletmek ve işinizi kolaylaştırmak için modları kullanabilirsiniz. Banished‘i indirim zamanında satın almanızı ve oynamanızı öneriyorum. İyi oyunlar!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir